P R E H O R Y Ł E
| Prehoryłe, dawne przedmieście Kryłowa, dziś samodzielna wieś, łącząca się od strony południowowschodniej z Kryłowem. Dawniej wchodziła w skład Włości Kryłowskiej, czyli majątku ziemskiego, który należał do właścicieli Kryłowa. Nazwa miejscowości pochodzi z języka ukraińskiego (Prehoriłoje) i oznacza "Przegorzałe", co pozwala nam przypuszczać, że albo dawniej wieś spłonęła, albo też istniejący tu dawniej las metodą wypaleniskową został przemieniony w żyzne łany. Do początków XX wieku zabudowania Prehoryłego znajdowały się bliżej rzeki Bug, po czym wieś została przeniesiona tu, gdzie znajduje sie obecnie. Zabytkami miejscowości są cmentarz pounicki z nielicznymi nagrobkami z XVIII i XIX wieku, dawniej, przed wyświęceniem obecnego cmentarza parafialnego w Kryłowie, odbywały się tu również pochówki łacinników, czego przykładem jest nagrobek matki księdza Skórskiego , pochowanego w Kryłowie. Do roku 1938, na cmenatrzu tym stała drewniana cerkiew unicka, a następnie użytkowana przez prawosławnych z XIX w. Pozostały po niej 2 żelazne krzyże, niegdyś ją wieńczące. Na terenie Prehoryłego znajduje się również jeden z nielicznych, ocalałych słupów granicznych pomiędzy Cesarstwami Rosyjskim i Austro - Węgierskim. Ocalał, gdyż został przerobiony na krzyż i mimo, że granicy w tym miejscu nie ma ponad 90 lat, możemy zobaczyć ten osobliwy zabytek. Również dawna szkoła w Prehoryłem zasługuje na miano zabytkowej. Pochodzi z początków XX wieku, a zbudowana jest w tym samym stylu, co szkoła w Kryłowie, jedynie jest od niej sporo mniejsza. Przed wojną ludność Prehoryłego stanowili Ukraińcy (60%) i Polacy (40%). Żydów nie było, mieszkali w miasteczku. Prawosławni i katolicy żyli zgodnie do czasów, gdy sanacyjny nacjonalizm polski, objawiający się nieprzychylną dla Ukraińców polityką, burzeniem cerkwi, zakazem wykupu ziemi... spowodował, że stali się podatni na wrogi wszystkiemu co polskie nacjonalizmowi ukraińskiemu. Począwszy od roku 1938, gdy zburzono prawosławne cerkwie, poprzez tragiczne wydarzenia w latach 1939-1947. Apogeum rozegrało się w Prehoryłem 8 marca 1944 roku, gdy ludność polska została spacyfikowana przez złożoną z Ukraińców jednostką SS "Galizen", wspomagani przez Ukraińską Policję Pomocniczą z okolicznych miejscowości, oraz oddziałami OUN - UPA. Atak powtórzył się następnego dnia. Wymordowana została wówczas ludność polska, której nie udało się zbiec, w sumie 38 osób. Z 1000 mieszkańców przed wojną, dziś miejscowość zamieszkuje 400 osób, trudniących się w większości rolnictwem. Prehoryłe leży administracyjnie w obrębie powiatu hrubieszowskiego, gminy Mircze; mieszkańcy przynależą do parafii rzymskokatolickiej w Kryłowie. |
|||||
|
Wydarzenia:
I Święto Suma A.D. 2009 Spotkanie założycielskie Stowarzyszenia"Nadbużańskie Pogranicze" |
|||||
|
Ciekawe miejsca:
|
|||||
|
Stowarzyszenia:
Stow. "Nadbużańskie Pogranicze" |
|||||
I Święto Suma - Prehoryłe 2009
W godzinach popołudniowych 28 sierpnia 2009 roku , w malowniczej scenerii, obok budynku dawnej szkoły odbyło się po raz pierwszy „Święto Suma”.
Impreza zorganizowana przez GOK Mircze w porozumieniu z Zarządem Okręgu PZW
w Zamościu. Nad całością czuwał Radny Gminy Mircze Pan Andrzej Baran z Prehoryłego, który dopilnował aby przybyli czuli się jak na rodzinnym pikniku.
Impreza zgromadziła mieszkańców Prehoryłego, Kryłowa i gości z całej Polski.
Wędkarze uczestniczyli w zawodach na rzece Bug.
Całość uświetniły występy zespołów z terenu gminy, jak również zespół muzyczny z Tomaszowa Lubelskiego. Przybyli mogli posmakować grochówki z kuchni polowej.
Wójt Gminy Mircze Pan Lech Szopiński oraz przedstawiciele Zarządu Okręgu PZW w Zamościu w swoich wystąpieniach zapewnili, że w latach następnych ta impreza
będzie odbywała się także w Prehoryłem i jej program artystyczny ma być jeszcze bogatszy.
Zarząd Okręgu PZW Zamość wpisuje „Święto Suma - Prehoryłe” do swojego kalendarza imprez.
Imprezę opisuje również portal rybobranie.pl.
(fot. i rel. H. Żurawski)
Spotkanie założycielskie Stowarzyszenia "Nadbużańskie Pogranicze"